निरूपा प्रसूनकाे दृष्टिमा "अन्तिम आयाम" कथा सङ्ग्रह

 

निरूपा प्रसूनकाे दृष्टिमा "अन्तिम आयाम" कथा सङ्ग्रह

 

सामाजिक परिवेशका कथा

 

निरूपा प्रसून 

 

सरण राइर्को नवीनतम कथासङ्ग्रह अन्तिम आयाम बजारमा आएको छ । सत्र वटा कथा समावेश गरिएको यस सङ्ग्रहभित्रका कथामा समसामयिक सामाजिक परिवेशलाई प्रस्तुत गरिएको छ । हामीले अनुभूत गरेका र हामीले देख्ने, हाम्रो वरिपरि घट्ने घटनाहरूको शृङ्खलालाई नै कथाकार सरण राईका कथाहरूको विषय रहेको छ ।

नाति शीर्षकको कथा यस सङ्ग्रहभित्रको पहिलो कथा हो, जुन कथामा एउटा वृद्ध बुबालाई वृद्धाश्रममा लगिएको हुन्छ भने हजुरबुबालाई नाति भेट्न नआउने कुराले पिरोल्छ । यस्ता घटना कथामा मात्र होइन अचेल घअरघरमा घटिरहेका हुन्छन,् जुन कुराको प्रस्तुति यस कथामा भेट्छौँ हामी । अर्को उज्यालो कथामा जुनी–उनी नामक प्रमुख पात्र रहेकी छिन् । उनी प्रख्यात गायिका÷नायिका हुन्छिन् । ‘जुनी–उनी हेर्दा छचल्किने गरी भरी देखिए पनि तिनीभित्र छ एउटा रित्तो संसार ।’ बाहिरी दुनियाँमा निकै चमकदमकको जिन्दगी बाँचिरहेकी देखिए पनि उनको जिन्दगीमा नमिठो घटना हुन्छ जसको कारण उनी बाहिरी दुनियाँको लागि मुस्कुराए पनि आफ्नो लागि सधैं पीडामा तडपिरहेको पात्र हुन्छे । एकान्त पाउनासाथ आँसुमा डुब्नु जुनी–उनीको नियति नै अर्को उ््रज्यालो कथाको कथा हो । त्यसैगरी के जीवन नाटक हो ? शीर्षकको कथामा एक जोडी प्रेमी आफ्ना् प्रेमलाई मूर्त रूप दिन विवाहमा परिणत हुन्छन् । ती प्रेमीको वैवाहिक जीवनको कथा नै के जीवन नाटक हो ? कथाको कथा हो । विवाहपछि प्रेम हराउदै जाने अनेकन समस्या र उल्झनको बीच आफ्नो अस्तित्व नै धरापमा रहेको कुरा उल्लेखित छ कथामार्फत । आफ्नोलागि भन्दा अरुका लागि बाँचिदिनुपर्ने कुरा यस कथाको निष्कर्ष छ ।

गाढा प्रेम जीवनमा सबै कुराहरू माज्ज्न्छेले चाहे जस्तो हुँदैन । यही पङक्तिबाट यस कथाको शुरुवात भएको छ । पत्नी यायोक्माको मृत्युपछि पतिको दुःखद घटनाक्रम नै गाढा प्रेम कथाभित्रको कथा रहेको छ । । आमाको अकालमै मृत्यु भएपछि सानी छोरीको पनि बिजोग भएको देखी छरछिमेकका सबैकी प्रिय पात्र यायोक्माको मत्युले सबै शोकाकुल भएका हुन्छन् ।

क्थाकार सरण राईको कथासङ्ग्रहभित्र यस्तै कथा समावेश गरिएका छन्, जुन कुनै नयाँ र नौला लाग्दैनन् तर पढुन्जेल लागिरहन्छ आफ्नै घरभित्र वा छिमेकका घटना हुो । प्रेम सम्बन्धका कथाको वर्चस्व रहेका कथा सबै मानव सम्बन्धकै वरिपरि घुमेका छन् । हामीले जे भोगेका छौँ त्यो नै उनका कथाका विषय हुन् । जीवनका कथा नै यस कथासङ्ग्रहमा मुख्य रूपमा आएका छन् । मृत्यु र प्रेमले मान्छेलाई पार्ने प्रभाव निकै सशक्त ढङ्गले यस कथासङ्ग्रहभित्र प्रस्तुत गरिएको छ, जुन कुरा हामीबाट अलग गर्न सक्दैनौँ त्यही कुरा नै हामी कथाकार सरण राईको कथासङ्ग्रह अन्तिम आयामभित्र भेट्छौँ । ‘मानिसलाई जीवनमा चाहिने के होला ? दाम, ननाम, काम पक सन्तोष, सुख र पूेम !’ कथामार्फत कथाकारको प्रश्न हुन्छ पाठकलाई । कहिले उनलाई लाग्छ, ‘पुग्नुपर्ने कतै छैन, गन्तव्य छन तर हिँडिरहनुपर्ने । पाउनुपर्ने नयाा प्राप्ति केही छैन, सामथ्र्य छैन तर प्रयत्नशील भइरहनुपर्ने । जीवनको अवसान नजिक पुग्न लागिरहेको परिस्थिति, रूप, तागत, बलवैँश, आँट, जाँगर अथवा जीवनका सुन्दरताले छाड्न लागेको अवस्था मृत्यु नजिक पुगेको अनुभूतिले गिजोलिरहेको मन ।’ कविता जस्ता लाग्ने यी र यस्ता हरफले कथालाई रोचक बनायन सहयोग गरेका छन् । जीवन र दर्शन ािसिएको कथासङ्ग्रह पठनीय बनेको छ ।

सरल र सहज भाषाशैली प्रयोग गरिएको यस कथासङ्ग्रहभित्र कुनै अर्को ग्रहको तथा स्वैरकाल्पनिक कथा समावेश गरिएको छैन । हाम्रो आफ्नै धरातलको, हामीले भोगेका र भोग्न बाँकी जिन्दगीका आयामहरू नै अन्तिम आयामभित्र समाविष्ट छन् । यस सङग्रहभित्रका समग्र कथामभ्येको एक कथाको शीर्षक छ अन्तिम आयाम । त्यसै कथाको शीर्षकलाई नै सङ्ग्रहको शीर्षक राखिएको छ तर यस शीर्षकले सङग्र्हभित्रका समग्र कथालाई प्रतिनिधि गर्न सफल देखिन्छ अन्तिम आयाम शीर्षकले ।

मधुपर्क पूर्णाङ्क ५९१, २०७५ भदौ